Xanuunka caadada Dumarka, oo dhakhaatiirtu u yaqaanaan Dysmenorrhea, waa mid ka mid ah caqabadaha ugu waaweyn ee ay la kulmaan malaayiin haween ah bil kasta. In kasta oo xanuun yar la filan karo, haddana dadka qaar ayuu xanuunku gaaraa heer uu ka hor istaago gudashada waajibaadka maalintii sida shaqada ama waxbarashada.
Maqaalkan, waxaan si qoto dheer ugu eegi doonaa sababaha xanuunkaas keena iyo sidii aad noloshaada ugu soo celin lahayd raaxada adigoo adeegsanaya habab dabiici ah.
- Healthy & Nutrition Link : https://honalives.com/5-wax-yalood-oo-sababa-gaaska-caloosha-ee-dumarka/
1. Maxaa Keena Xanuunka Caadada ee Daran?
Xanuunka caadada ma ahan mid iska yimaada, balse waxa uu ka dhashaa falgal ka dhaca gudaha minka. Halkan waxaan ku diyariyay sababaha ugu waaweyn ee kena xanuun saa,id inaad dareento:
- Prostaglandins: Waa kiimiko jidhku soo daayo oo keenta in muruqyada minka ay isku soo jidmaan (contractions). Marka heerka kiimikadan ay badato, xanuunku wuu kordhaa.
- Endometriosis: Waa xaalad caafimaad oo unugyadii ku dhalan lahaa minka gudahiisa ay ka bixi karaan bannaanka minka, taas oo keenta xanuun aad u daran.
- Uterine Fibroids: Burooyin yaryar oo aan khatar ahayn balse ku dhasha gidaarka minka ayaa keeni kara culays iyo xanuun dheeraad ah xiliga dhiigga.
- Adeegeyaasha minka (PID): Infekshannada ku dhaca xubnaha taranka waxay keeni karaan caabuq iyo xanuun joogto ah.
- Xirnaashaha kanalka minka : Haddii afka minka uu aad u yar yahay, socodka dhiigga ayaa adkaanaya, taas oo dhalisa cadaadis iyo xanuun.
Healthy & Nutrition Link : https://honalives.com/20-daqiiqo-kubadal-noloshada-caafimadkada-jirkaada-maskaxdada/
2. Cuntooyinka kuu fican inad qadatid xiliga caadada
Waxa aad cuntid xiliga caadada ka hor iyo xiliga ay socoto waxay saameyn toos ah ku leeyihiin heerka xanuunkaaga. Isku day cuntooyinkan:
- Sanjabiisha (Ginger): Waxay la mid tahay dawooyinka xanuunka baabi’iya ee dabiiciga ah. Shaaha sanjabiisha wuxuu yareeyaa bararka iyo xanuunka.
- Kalluunka (Salmon): Waxaa ku badan Omega-3 fatty acids, kuwaas oo caawiya dabcinta muruqyada minka.
- Khudaarta Cagaaran: Sida isbinaajka (Spinach) oo qani ku ah Magnesium iyo Iron. Magnesium waxay caawisaa in muruqyadu dabcaan.
- Muuska: Waxa uu ka hortagaa dibirada iyo biyaha jidhka ku xirma, isagoo ka kooban Potassium.
- Biyaha: Cabista biyo ku gu filan waxay ka hortagtaa madax-xanuunka iyo dibirada xiliga caadada.
3. Waxyaabaha AY tahay inaad iskaga Dherato xiliga cadada
Si aad u yareyso xanuunka, waxaa habboon in aad ka fogaato qodobadan soo socda:
- Cabbitaannada Caffeine-ta leh: Bunka (Coffee) iyo shaaha badan waxay cariiriyaan xididdada dhiigga, taas oo kordhisa majiirka minka.
- Cuntada Cusbada leh: Cusbadu waxay keentaa in jidhku biyo badan haysto, taas oo sababta dibiro iyo raaxo darro.
- Balwada : Waxay carqaladeeyaan socodka dhiigga waxayna ka dhigaan xanuunka mid daba dheeraada.
- Cuntooyinka Sonkorta badan: Sonkortu waxay kordhisaa bararka (inflammation) jidhka, taas oo xanuunka kugusiii kicinaysa.
Talooyinkale oo derada arimaha cafimadka :https://www.who.int/
Daaweynta Guriga iyo Is-daryeelka (Home Remedies)
Marka laga soo tago waxa keena xannka cadada Dumarka , waxaa jira tallaabooyin fudud oo aad guriga ku samayn karto si aad u xakamayso xanuunka caadada ee daran. Isticmaalka bacda biyaha diirran (Heating pad) oo la saaro caloosha hoose waxay caawisaa inay dabciso muruqyada minka ee isku soo dhacaya, taas oo si degdeg ah u yaraysa majiirka. Sidoo kale, jimicsiga fudud sida socodka gaabana ama yoga-da waxay kor u qaadaan qulqulka dhiigga iyo soo deynta endorphins—kuwaas oo ah xanuun-baabi’iyaha dabiiciga ah ee jidhkaaga.
Goorma ayay tahay inaad aragto Dhakhtar?
Inkasta oo xanuunka yari uu caadi yahay, haddana haddii xanuunku noqdo mid aan loo dulqaadan karin oo saameynaya ( noloshaada maalin laha ) ah, waa muhiim inaad talo caafimaad raadsato.
waxaa ka mid ah:( dhiig-bax aad u badan oo u baahan in la beddelo suufka saacad kasta, qandho, ama xanuun bilaabma dhawr maalmood ka hor caadada oo aan ku baaba’ayn dawooyinka caadiga ah. )
Baaritaan ka wuxuu kaa caawin karaa in la ogaado haddii ay jiraan xaalado kale oo u baahan daryeel caafimaad oo gaar ah.
Gunaanad
haddii aad iska indha-tirto xanuunka caadada ee daran, waxay kuu horseedi kartaa daal joogto ah, dhiig-yari, iyo xitaa dhibaatooyin kale haddii ay jirto xaalad hoose oo aan la daweyn. Ma ahan wax lagu qariyo qolka hurdada;
waa calaamad jidhkaagu ku siinayo in wax khaldan yihiinXanuunka caadada waa qayb ka mid ah noloshena hada nahay dumar, balse ma ahan inuu noqdo mid ku naafeeya. Haddii aad isku aragto xanuun aan caadi ahayn oo xitaa dawooyinka ama cuntada dabiiciga ah ay waxba ka qaqaban waayaan, fadlan la xiriir dhaqtar takhasus ah si loo hubiyo xaaladaha caafimad sida Endometriosis.
